Ý nghĩa của Mục đích và động cơ phạm tội trong định tội và lượng hình?
*Lượng hình: nói chính xác theo quy định của Bộ luật hình sự và Bộ luật tố tụng hình sự là Quyết định hình phạt.
* Mục đích và động cơ phạm tội là hai dấu hiệu thuôc mặt chủ quan của tội phạm. Hai dấu hiệu này có ý nghĩa khác nhau đối với định tội và lượng hình trong các tội khác nhau.
1. Về định tội:
- Là yếu tố bắt buộc để định tội: Đối với các tội cố ý trực tiếp, các vụ án đồng phạm hoặc các tội có quy định dấu hiệu động cơ, mục đích là một trong những yếu tố cấu thành tội phạm (ví dụ các tội xâm phạm an ninh quốc gia thường có mục đích, các tội tại điều 281, 282... phải có động cơ cá nhân) thì động cơ, mục đích phạm tội là yếu tố bắt buộc phải chứng minh khi định tội. Nếu không chứng minh được về động cơ, mục đích trong các trường hợp này thì sẽ không định tội được.
2. Về quyết định hình phạt:
- Là yếu tố bắt buộc để định khung hình phạt: Với một số khung hình phạt tăng nặng có quy định mục đích, động cơ là dấu hiệu định khung (như Động cơ đê hèn tại điểm q, Để thực hiện hoặc che dấu tội phạm khác tại điểm g khoản 1 Điều 93) thì động cơ, mục đích là dấu hiệu bắt buộc phải chứng minh khi định khung hình phạt.
- Là một trong những yếu tố để quyết định tăng nặng hoặc giảm nhẹ hình phạt:
Động cơ, mục đích có thể dùng làm căn cứ để xem xét tăng nặng, giảm nhẹ hình phạt nếu nó thuộc về một trong số các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ TNHS quy định tại các điều 46, 48 BLHS (khi chúng không phải là yếu tố định tội hoặc định khung hình phạt như trên). Ví dụ: điểm c, d khoản 1 Đ46; khoản điểm d, n, o khoản 1 Đ48 BLHS.
Ngoài ra, động cơ, mục đích phạm tội có thể là yếu tố làm ảnh hưởng đến Tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội (là một trong những căn cứ Quyết định hình phạt) nếu chưa nằm trong các trường hợp trên. Đây là yếu tố mang tính định tính nên giá trị tăng nặng hoặc giảm nhẹ không cao trong QĐHP.