Nghe ông doccohoanglong nhắc lại thời tiểu học khiến tôi cũng bồi hồi.
Thời đó, ở bậc Tiểu học mỗi tháng 5 trò có học lực từ hạng nhất tới hạng 5 được phát bảng danh dự và được viết tên vào mảnh giấy màu dán lên bảng vinh danh của lớp. Buổi phát bảng danh dự rất đơn giản nhưng có ý nghĩa. Cô giáo gọi 5 trò nhận bảng lên bục giảng xếp hàng ngang theo thứ tự. Chỉ vài lời khen ngợi nhưng cả lớp im phăng phắc lằng nghe và khi cô giáo phát bảng thì cả lớp vổ tay khiến ai được nhận bảng cũng tự hào và xúc động tới rơi nước mắt. Tôi nhớ rất rõ là chỉ thỉnh thoảng mới có chuyện trùng điểm trung bình để xếp hạng ngang nhau, còn thì chỉ thua 0,01 cũng phải xếp hạng sau. Có lẻ vì thế mà sĩ số lớp là 40 thì phải có hạng từ 1 tới 40.
Cuối niên học, Trường tổ chức phát thưởng cho những học sinh từ hạng nhất tới hạng 5, về sau thì chỉ phát từ hạng nhất tới hạng 3. Buổi phát thưởng này rất long trọng. Tôi còn nhớ rõ phần thưởng dành cho học trò Tiểu học gần 50 năm trước gồm có : hạng nhất được 1 cái cặp, 1 cái áo mưa, một bộ sách của lớp kế tiếp, 20 quyển tập, một hộp dụng cụ gồm bút, thướt kẻ, ê ke.... và vài quyển sách bổ ích dùng để đọc thêm mà mở mang kiến thức. Tháng 5 vừa qua tôi đưa con (là 1 trong 5 thủ khoa lớp 5 của Trường ) đi lãnh thưởng với phần quà là 20 quyển tập.
Thời đó, ai được xếp hạng nhất tới hạng 3 cuộc thi khối lớp toàn quận thì.....như lên mây. Xe "công xa" của Quận trưởng sẽ về tận trường đón tới dự buổi lễ phát thưởng cực kỳ long trọng với rất nhiều ông to, bà lớn và các nhà tài trợ tham dự, khen thưởng, động viên. Tôi nhớ như in cho tới tận bây giờ hình ảnh cậu học trò nhỏ bé đoạt hạng nhất toàn quận phải oằn mình nhận quà hết của người này tới người khác. Thầy Hiệu trưởng đã phải giúp em. Cuối buổi lễ, Quận trưởng còn cho xe chở cậu học trò cùng núi quà về tận nhà. Số tập lãnh thưởng lần ấy, cậu học hết Trung học đệ nhất cấp ( lớp 6 tới lớp 9 ) mà vẫn còn !
Phải chăng với sự đãi ngộ và trân trọng nhân tài như vậy nên nền giáo dục xưa đã tạo nên nhiều tên tuổi nổi tiếng toàn cầu ?