Di chúc có bị vô hiệu hay không ?

[camphat]

Ngày 27/10/2005 Bà N.T.NG đến một UBND Xã để làm di chúc và được yêu cầu khám sức khỏe trước. Kết quả khám sức khỏe ghi thẳng vào mặt trước của di chúc có chữ ký và đóng dấu xác nhận của Hội đồng giám định y khoa cùng ngày 27/10/2005. Tuy nhiên, người chứng kiến là cán bộ tư pháp Xã lại ký tên vào di chúc ngày 02/11/2005 và đây cũng là ngày Chủ tịch xã ký chứng nhận di chúc, có ghi rõ số chứng thực và số sổ lưu.

Khi xảy ra tranh chấp, Tòa sơ thẩm nhận định di chúc này có hiệu lực pháp luật nên tuyên chia theo đúng nội dung di chúc. Đến phúc thẩm thì Tòa lại nhận định di chúc này vô hiệu nên toàn bộ di sản phải chia thừa kế theo pháp luật. Lý do vô hiệu :
1- Kết quả khám sức khỏe chứng minh bà N.T.NG còn minh mẫn không lập thành văn bản riêng mà lại ghi thẳng vào di chúc và Hội đồng GĐYK chỉ có 2 người !
2- Việc chứng kiến và chứng thực không trùng với ngày lập di chúc
3- Bà N.T.NG được 1 người con đưa đi lập di chúc ( nôm na là nghi ngờ người con này ép buộc Mẹ làm di chúc theo ý mình ! ).
Hỏi lại UBND Xã nọ thì họ trả lời miệng là thời điểm đó bao nhiêu di chúc cũng đều ghi kết quả khám sức khỏe vào thẳng di chúc như vậy và cũng chỉ với 2 người bên HDGĐYK của Bệnh viện Huyện, sau này khi bỏ HDGĐYK cấp Huyện, chuyển lên Bệnh viện Tỉnh thì mới có văn bản kết quả khám riêng. Còn việc ký chứng kiến và chứng thực sau mấy ngày là vì sau khi làm việc và chứng kiến bà NG ký tên xong, trong khi chờ cán bộ tư pháp gỏ máy phần nội dung chứng kiến, chứng thực thì Chủ tịch phải đi họp gấp nên không ký trong ngày được, loay hoay mấy ngày cho tới khi bà NG lên hỏi xin thì mới ký và theo thói quen khi ký ngày nào thì điền vào ngày nấy.

Xin hỏi : Bản di chúc này có bị vô hiệu hay không ? Vì sao ?
Mời các bạn thảo luận.

[timber]

Em có thiển ý như thế này :
- Việc kiểm tra sức khỏe không phải là 1 thủ tục bắt buộc khi lập di chúc mà nó tùy thuộc vào Công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực khi quan sát người định lập di chúc, nếu có gì nghi ngờ về sự minh mẫn của họ thì yêu cầu khám sức khoẻ. Do đó, kết quả khám sức khỏe dù ghi ở đâu cũng có giá trị, miễn người khám phải đúng là Bác sỹ và có ký tên xác nhận của Bệnh viện hay Hội đồng giám định pháp y. Tòa nói kết quả khám sức khỏe bà cụ ghi thẳng vào di chúc và HDGĐYK chỉ có 2 người như vậy là sai thì phải chứng minh nó sai với điều luật hay qui định chuyên môn nào, nói suông như thế là cố tình kết luận sai với chứng cứ khách quan của vụ việc ( tức sai với kết quả khám sức khỏe bà cụ rành rành ở di chúc ).

- Đọc điều 661 Bộ Luật dân sự 1995 cùng các Văn bản hướng dẫn, qui định về thủ tục lập di chúc ở UBND
Xã, Thị Trấn em không tìm thấy nội dung nào qui định là việc chứng thực phải trùng với ngày lập di chúc ! Như vậy Tòa nhận định việc Chứng thực sau ngày lập di chúc là sai Luật là không có căn cứ !

- Người lập di chúc phải 1 mình vào phòng làm việc riêng với Người có thẩm quyền chứng thực cùng cán bộ giúp việc của người này, ai đưa đi cũng phải ngồi ngoài chờ, do đó Tòa nhận định người con đưa đi có thể ép buộc Mẹ mình làm di chúc theo ý mình hoàn toàn là suy diễn. Ngoải ra không có Luật nào qui định con không được đưa Mẹ tới những cơ quan có thẩm quyền để Mẹ lập di chúc cả.

Từ những phân tích như thế, em cho rằng di chúc này không vô hiệu. Tòa Phúc thẩm đã xử sai pháp luật.

[huda]

Tôi không chuyên về dân sự nhưng có 1 ý kiến cá nhân như sau:

Đề nghị bác TranVoThienThu trích dẫn các điều luật quy định cụ thể về những vấn đề sau:
-Điều kiện để bản di chúc có hiệu lực.
- Về việc di chúc tại UBND xã phường, thị trấn

để mọi người cùng tham khảo và tiện tranh luận, theo dõi với 2 mục đích sau:

-Cung cấp cơ sở pháp lý.
-Hướng dẫn nội dung thảo luận.

[lesen.dv]

Tôi xin viện dẫn các căn cứ pháp luật có liên quan tại Bộ Luật dân sự 2005 :
Điều 652 : Di chúc hợp pháp
1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;
b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.
Điều 658 :Thủ tục lập di chúc tại cơ quan công chứng hoặc Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn :
Việc lập di chúc tại cơ quan công chứng hoặc Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn phải tuân theo thủ tục sau đây
1. Người lập di chúc tuyên bố nội dung của di chúc trước công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn. Công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực phải ghi chép lại nội dung mà người lập di chúc đã tuyên bố. Người lập di chúc ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc sau khi xác nhận bản di chúc đã được ghi chép chính xác và thể hiện đúng ý chí của mình. Công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn ký vào bản di chúc;
2. Trong trường hợp người lập di chúc không đọc được hoặc không nghe được bản di chúc, không ký hoặc không điểm chỉ được thì phải nhờ người làm chứng và người này phải ký xác nhận trước mặt công chứng viên hoặc người có thẩm quyền chứng thực của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn. Công chứng viên, người có thẩm quyền chứng thực của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn chứng nhận bản di chúc trước mặt người lập di chúc và người làm chứng.
Điều 667 : Hiệu lực pháp luật của di chúc1.
Di chúc có hiệu lực pháp luật từ thời điểm mở thừa kế.
2. Di chúc không có hiệu lực pháp luật toàn bộ hoặc một phần trong các trường hợp sau đây:
a) Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;
b) Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế.
Trong trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực pháp luật.
3. Di chúc không có hiệu lực pháp luật, nếu di sản để lại cho người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế; nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.
4. Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực pháp luật.
5. Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực pháp luật.
Phần trao đổi thêm : Bởi di chúc này lập vào tháng 10/2005, lúc Bộ Luật dân sự 2005 chưa có hiệu lực nên đúng ra phải căn cứ theo Luật dân sự 1995 để xét xử, nhưng vì các qui định tại Bộ luật dân sự 1995 không khác các qui định tại Bộ Luật dân sự 2005 về vấn đề này cho nên áp dụng Luật dân sự 2005 để xét xử tranh chấp xảy ra sau ngày Luật này có hiệu lực (01/01/2006 ) là phù hợp với khoản a điều 2 Nghị quyết 45/2005/QH11 về việc thi hành bộ luật dân sự 2005.

[keithng]

Trên thực tế khi tới cơ quan hành chính để làm việc (xin chứng nhận về việc gì đó) đúng như trường hợp nêu trên. Nhưng không ảnh hưởng gì đến tính khách quan của cơ quan hành chính.

Quan điểm của tôi => Chưa đủ căn cứ chứng minh là di chúc vô hiệu.

Trong trường hợp này bác TranVoThienThu có nói: "loay hoay mấy ngày cho tới khi bà NG lên hỏi xin thì mới ký và theo thói quen khi ký ngày nào thì điền vào ngày nấy."
=> Nếu di chúc không đúng với tâm nguyện của bà thì lúc này bà hoàn toàn có quyền lập bản di chúc mới theo đúng tâm nguyện của mình và bản di chúc sau có thể bác bỏ toàn bộ nội dung của bản di chúc cũ.

Thân!

[myanco2003]

Tôi có vài vấn đề muốn trao đổi cùng bác TranVoThienThu:

1-Theo tôi hiểu thì việc khám sức khỏe, hay kết quả của hội đồng giám định y khoa ở đây không ảnh hưởng gì tới nội dung của di chúc bởi: Nó không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các chủ thể có liên quan tới nội dung di chúc, đây chỉ là 1 căn cứ chứng minh người lập bản di chúc có đủ minh mẫn về tinh thần khi lập di chúc. Tôi chưa hiểu rõ về cách hoạt động giám định y khoa nhưng Hội đồng giám định y khoa thường gắn liền với Trung tâm y tế, hay bệnh viên nào đó và việc giám định cũng như khám, xác định tình trạng sức khỏe thông qua các phòng, ban chuyên môn của Trung tâm y tế, bệnh viện đó => và việc ghi kết quả tại mỗi phòng lại do người phụ trách ký xác nhận vào (và thường hội đồng giám định y khoa số thành viên mang số lẻ) và kết quả khám sức khỏe thường có hiệu lực trong vòng 6 tháng kể từ ngày có kết quả khám sức khỏe.

2.Việc chứng kiến và chứng thực không trùng với ngày lập di chúc.
Theo tôi hiểu thì trong trường hợp này bà Ng đến phường, xã lập di chúc xong chưa lấy được dấu, chữ ký xác nhận ngay (như bác ThienThu) đã tường thuật lại => nhưng đây là thủ tục hành chính, nếu có xác minh của cơ quan xã phường đó về trở ngại gặp phải chưa thể ký xác nhận ngay cho bản di chúc đó thì có khả năng có thể bác bỏ lập luận này và dù đưa ra căn cứ này thì vẫn chưa đủ căn cứ chứng minh rằng bản di chúc có gì bị vi phạm ở đây.


Theo quy định tại khoản 1 điều 658 đã trích dẫn ở trên thì không hề qui định việc công chức chứng thực phải ngay lập tức và cùng 1 thời điểm với việc lập di chúc.

3- Bà N.T.NG được 1 người con đưa đi lập di chúc => việc này không nói lên điều gì hết. Bởi con cái có trách nhiệm chăm sóc cho bố mẹ, đưa bố mẹ đi lập di chúc là chuyện bình thường và phù hợp với phong tục, thuần phong mỹ tục của người Việt Nam=> Không có căn cứ nào chứng minh rằng người mẹ đó bị ép buộc người mẹ làm di chúc theo ý mình vì những người khác cũng có quyền đi cùng nhưng đã không đi.

Nhưng ai cũng hiểu việc lập luận của Luật sư thì 1 cách nhưng cách lập luận của thẩm phán xét xử có thể theo 1 hướng khác bởi vì pháp luật là công minh nhưng việc hiểu áp dụng pháp luật lại có thể theo những hướng khác nhau và suy nghĩ của mỗi người là khác nhau.

Thân chào!

[phamfood]

Các bác thử đọc và nghiên cứu quy định sau và đề nghị bác TranVoThienThu cung cấp thêm giữ liệu liên quan tới việc cung cấp chứng cứ của các đương sự tại tòa như thế nào dựa trên những quy định dưới đây xem có phát hiện được tình tiết gì mới không?

Nghị quyết Số: 04/2005/NQ-HĐTP ngày 17 tháng 9 năm 2005 CỦA HỘI ĐỒNG THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO Hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật tố tụng dân sự
về “Chứng minh và chứng cứ”

[kim-ef]

Mấy hôm nay bận việc nên không trao đổi với mostlaw2020. Trong vụ án này, chỉ có mỗi một chứng cứ là tờ di chúc, đương sự đã nộp bản sao có chứng thực cho toà. Vấn đề là nhận định của Tòa sơ thẩm và nhận định của Tòa phúc thẩm hoàn toàn đối lập : sơ thẩm nói di chúc có hiệu lực còn phúc thẩm thì lại nói vô hiệu. Những lý do mà Tòa Phúc thẩm viện dẫn để cho di chúc là vô hiệu thì các bạn đã phân tích kỹ rồi, nó hoàn toàn là suy diễn của Tòa chứ không có căn cứ pháp luật. Ví dụ, nếu Tòa nói Hội đồng giám định y khoa chỉ có 2 người và kết quả khám sức khỏe ghi thẳng vào di chúc là sai luật thì phải cho biết Luật nào qui định như thế. Tương tự, nếu nói việc chứng thực không trùng với ngày lập di chúc là sai Luật phải dẫn chiếu Luật nào. Cuối cùng, Luật nào qui định con không được đưa Mẹ tới UBND Xã lập di chúc thì Tòa cũng không dẫn chiếu. Như vậy, Tòa đã "nói suông", không theo nguyên tắc của Luật là "nói có sách, mách có chứng" => Tòa tuyên di chúc của bà NGH vô hiệu là không phù hợp với qui định của pháp luật.
Ngoài ra, nếu muốn biết việc khám sức khỏe cho bà NGH có đúng trình tự của Giám định y khoa hay không, hoặc tại sao UBND Thị trấn lại chứng nhận vào di chúc sau ngày lập, Tòa có quyền xác minh. Tòa không xác minh, Luật không qui định nhưng lại kết luận di chúc vô hiệu là cố tình kết luận sai sự thật.

[tandaiphat]

Chào cả nhà,

Hiện tôi đang gặp một trường hợp về tính hợp pháp của di chúc như sau:

Anh B lập Giấy ủy quyền và được chứng thực tại UBND phường. Nội dung Giấy ủy quyền như sau: "...tôi viết giấy ủy quyền về giấy tờ nhà đất cho chị gái tôi là A, giấy tờ nhà đất chị A có quyền được thừa hưởng và chịu trách nhiệm tất cả các giấy tờ có liên quan đến pháp luật, mọi vấn đề giải quyết chị A đứng ra chịu trách nhiệm hoàn toàn, nếu sau này xảy ra điều gì thì trách nhiệm thuộc quyền sở hữu của chị A..."

Chị A có đơn yêu cầu tòa án chia thừa kế theo di chúc sau khi có tranh chấp với các anh chị em trong nhà. Tại phiên tòa sơ thẩm, HĐXX nhận định di chúc không hợp pháp vì không thể hiện ý chí của anh B trong việc để lại di sản thừa kế do không có đối tượng cụ thể.

Vấn đề đặt ra là nếu di chúc không vi phạm Điều 625 Bộ luật dân sự (Di chúc hợp pháp) nhưng vi phạm về nội dung tại Điều 653 Bộ luật dân sự thì có coi là vô hiệu?

[cuahangso5]

Tại sao bên trên là Giấy ủy quyền, ở dưới là di chúc?
Nếu theo nội dung giấy ủy quyền nêu trên thì ko thể coi là di chúc hợp pháp được vì thứ nhất, chỉ là ủy quyền, về bản chất pháp lý khác so với di chúc, thứ 2, nếu coi đó là di chúc thì cũng vô hiệu vì nội dung di chúc ko chỉ rõ di sản cũng như người đc thừa hưởng di sản, vi phạm quy định tại điều 653.
Trong trường hợp này, nếu có yêu cầu ra tòa, tòa tuyên di chúc vô hiệu và chia di sản theo pháp luật là chính xác.