PDA

View Full Version : Thanh Hữu-Bình luận về điều 635 BLDS


furniweb
28-07-2012, 09:55 AM
Đặt vấn đề:Tại điều 635 Bộ luật dân sự 2005 (BLDS) có quy định: “Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để di sản chết…” Với quy định này, chúng ta hiểu được lòng nhiệt tâm của Nhà làm luật là bảo vệ công bằng và chân lý. Một là, “người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế” để phù hợp với thực tiễn là người sống mới nhận được tài sản. Hai là, “hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để di sản chết” để đảm bảo người chưa được sinh ra vẫn được hưởng thừa kế và tạo tính chất ràng buộc người được sinh ra sau ngày người để di sản mất phải có quan hệ huyết thống với người để lại di sản. Trong chúng ta, không ai có thể phủ nhận sự nhiệt thành và công sức của các nhà làm luật khi quy định vấn đề trên tại BLDS, để góp phần điều chỉnh các quan hệ xã hội sinh động một cách hữu hiệu nhất.
Dẫn nhập và giải quyết vấn đề: Nhưng đời sống xã hội luôn vận động và phát triển không ngừng theo tiến trình đi lên của thời đại chính vì lẻ đó mà cuộc sống luôn nảy sinh nhiều vấn đề mới phức tạp mà các quy phạm pháp luật chưa dự liệu được. Và trong trường hợp này tôi cũng nghĩ với quy định “thành thai trước khi người để lại di sản chết” là một quy định “thụt lùi” với bước tiến văn minh của nhân loại. Bởi những lý do sau:
Một là, về mặt sinh học thì quá trình giao hợp xảy ra trước và sau đó một thời gian thì tinh trùng gặp trứng và thụ thai khi đó mới hình thành thai nhi. Tôi giả định một trường hợp như sau: A(nam) và B (nữ) hai người đã quan hệ với nhau, và một khoảng thời gian ngắn (chưa được thụ thai) sau đó A chết (bởi lý do đột quỵ, bất cẩn nên rớt từ trên lầu xuống nền nhà chẳng hạn); và sau thời điểm A chết thì B đã mang thai và đó chính là con của A. Vậy con của A có nhận được thừa kế từ A hay không khi nó thành thai sau thời điểm A chết?. Đó là ví dụ về quá trình sinh lý bình thường của A và B, chứ trong cuộc sống có nhiều trường hợp bất thường là sự thụ thai có khi diễn ra sau thời điểm giao hợp hàng tuần, thì khi đó cái chết của A có thể là tai nạn giao thông, bị giết, .v.v.
Hai là, trong thời đại này vấn đề thụ tinh nhân tạo diễn ra một cách đơn giãn nên tinh trùng có thể nuôi sống trong thời gian dài và nhiều trường hợp “tinh trùng còn tồn tại trong khi chủ nhân của nó đã chết”. Vậy quá trình thụ thai – thành thai diễn ra đôi khi người “cha” đã chết trong khoảng thời gian khá lâu.
Ba là, chúng ta chưa kể đến những trường hợp hi hữu (nhưng không phải là không xảy ra). Ví dụ M hiếp dâm N sau khi thực hiện hành vi giao cấu xong thì liền tức khắc M tự tử để tránh hình phạt bởi chế tài hình sự. Và trong trường hợp này cũng chưa có hiện tượng thụ thai, nhưng sau đó N mang thai của M. Liệu con của M có được hưởng thừa kế từ di sản của M hay không?
Bốn là, Việc xác định thời điểm thành thai với thời điểm người để lại di sản chết “cái nào có trước” trong nhiều trường hợp là rất khó khăn. Mà tôi thiết nghĩ, cũng chẳng cần xác định việc đó để làm gì. Vì trong thời đại hiện nay với khả năng y học phát triển chúng ta có thể xác định AND với đứa bé đó thì sẽ xác định được đứa bé với người để lại di sản có mối quan hệ huyết thống hay không.
Như chúng ta đã biết hạ tầng cơ sở tác động đến thượng tầng chính trị pháp lý, nhưng thượng tầng pháp lý cũng có sự tác động trở lại hạ tầng cơ sở. Vì vậy, chúng ta phải có sự chỉnh sửa pháp luật cho phù hợp với thực tiễn đời sống xã hội. Có như thế mới điều tiết được những quan hệ xã hội không những hợp pháp mà còn hợp tình. Ở bài bình luận này tôi không đưa ra cách chỉnh sửa của cá nhân về điều luật trên như những bài bình luận của tôi từ trước. Bởi tôi muốn cần thêm sự đóng góp ý kiến khách quan và thông minh từ phía các bạn. Chính vì lẻ đó, nên tôi mới đưa bài bình luận này lên mục hỏi đáp. Với mong muốn nhận được nhiều lời đáp quý giá từ phía các bạn.